Als het aan staatssecretaris Wiebes ligt gaat de VAR-verklaring verdwijnen en wordt deze met een nieuwe wet vervangen door de BGL, de Beschikking Geen Loonheffingen. Dat blijkt uit een wetsvoorstel dat staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën maandag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Door de Wet ‘invoering Beschikking geen loonheffingen’ zou de Belastingdienst het onderscheid tussen een dienstverband en ondernemerschap beter kunnen handhaven. Maar wat is het verschil tussen de huidige wetgeving en de eerder genoemde VAR Webmodule? Tijd om eens wat zaken op een rijtje te zetten:

 

Bij de VAR (Verklaring arbeidsrelatie) vraagt een zzp’er aan de Belastingdienst een oordeel of zijn inkomen wel of niet geldt als loon. Zzp’ers moeten een VAR tonen aan hun opdrachtgevers, zodat die weten dat ze geen loonheffing hoeven in te houden en af te dragen. Maar dit kan schijnzelfstandigheid in de hand werken: mensen die op papier werken als zzp’er maar in de praktijk eigenlijk gewoon in dienst zijn. Daar komt nu een einde aan; met de BGL wordt ook de opdrachtgever verantwoordelijk voor de beoordeling of de arbeidsrelatie moet leiden tot afdracht van loonbelasting en premies.

 

VAR

 

Opdrachtgevers vragen zzp’ers een VAR te tonen zodat zij gevrijwaard zijn voor de afdracht van of naheffingen van loonheffingen. Voor zzp´ers is de VAR van belang bij het werven van opdrachten. Opdrachtgevers zijn huiverig om zzp’ers in te zetten zonder dat deze de juiste VAR kunnen overleggen. De VAR kan schijnzelfstandigheid in de hand werken: arbeidskrachten die op papier werken als zzp´er, maar in de praktijk een dienstbetrekking vervullen, de opdrachtgever is ondanks dat zij (mede) verantwoordelijk zijn voor de ontstane schijnconstructie gevrijwaard van naheffingen door de vrijwarende werking van de VAR. Alleen de zzp’er is aansprakelijk indien de belastingdienst bij controle een naheffing van loonheffing oplegt.

 

Bij de VAR vraagt een zzp´er vooraf een oordeel van de Belastingdienst of zijn inkomen wel of niet wordt beoordeeld als loon. De opdrachtgever is niet betrokken bij deze aanvraag en ondervindt geen gevolgen als achteraf blijkt dat geen sprake was van ondernemerschap van de zzp´er, maar van een dienstbetrekking. De financiële consequenties komen in dat geval alleen voor rekening van de zzp’er.

 

BGL

 

De BGL vervangt de zogenoemde Verklaring Arbeidsrelatie, de VAR. Opdrachtgevers en zzp’ers worden beiden verantwoordelijk voor de beoordeling of hun arbeidsrelatie moet leiden tot afdracht van loonbelasting en premies. Door de Wet ‘invoering Beschikking geen loonheffingen’ kan de Belastingdienst het onderscheid tussen een dienstverband en ondernemerschap beter handhaven. De staatssecretaris maakt met de invoering van de Beschikking geen loonheffing (BGL) zowel opdrachtgever als opdrachtnemer verantwoordelijk voor de vraag of feitelijk sprake is van een dienstbetrekking. In dat geval moet de opdrachtgever loonheffingen afdragen.

 

De BGL heeft net als de VAR een vrijwarende werking, maar deze vrijwaring is er voor de opdrachtgever alleen maar indien de feitelijke omstandigheden overeenkomen met de bij aanvraag van de BGL aangegeven omstandigheden. Indien de Belastingdienst bij controle oordeelt dat dit niet het geval is, is de Opdrachtgever mede aansprakelijk voor de afdracht van de loonheffing.

 

Handhaving via Webmodule

 

Het kabinet wil echte ondernemers ondersteunen en tegelijkertijd schijnconstructies bestrijden opdat die mensen de zekerheid krijgen van een dienstverband. Doordat de BGL zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer verantwoordelijk maakt voor de beoordeling van hun arbeidsrelatie kan de Belastingdienst het onderscheid tussen een dienstverband en ondernemerschap beter handhaven, daarnaast verwacht de belastingdienst dat opdrachtgevers kritisch de daadwerkelijke situatie zullen beoordelen en correct zullen aangeven bij de aanvraag van de BGL.

 

Bij de aanvraag van een BGL beantwoordt een zzp’er via een webmodule een aantal vragen. Als deze vragenreeks tot een beschikking leidt, staat daarin vermeld onder welke voorwaarden de opdracht wordt uitgevoerd. De opdrachtgever dient de beschikking te controleren voordat hij de opdracht daadwerkelijk verstrekt. Een zzp’ er hoeft niet voor elke opdracht een nieuwe beschikking aan te vragen: bij opdrachten waar werkzaamheden, omstandigheden en voorwaarden gelijk zijn, kan de zzp’er dezelfde beschikking gebruiken.

 

Actal

 

Over deze VAR Webmodule heeft het Actal al eens een vernietigend advies geschreven. Actal is het adviescollege regeldruk en is een onafhankelijk instituut dat de overheid adviseert op lastendruk voor burgers en ondernemers. Zij waren bijzonder kritisch aangezien het een onnodige lastenverhoging voor ondernemend Nederland met zich mee zou brengen. Actal miste daarnaast de doelmatigheid van deze maatregel, het is onvoldoende duidelijk in hoeverre deze maatregel bijdraagt aan het terugdringen van de schijnzelfstandigheid.

 

Raad van State

 

De Raad van State ziet overigens ook niets in het wetsvoorstel van staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën) om de VAR-verklaring voor zzp’ers te vervangen door een andere regeling. Het hoogste adviesorgaan van de regering vraagt zich af welk probleem hiermee wordt opgelost. In de plannen en vanuit onderzoek blijkt onvoldoende hoe groot het percentage schijnzelfstandigen is en de Raad van State ziet geen bijdrage aan het terugdringen van schijnzelfstandigheid door de invoering van de BGL. De Raad van State vindt dat het kabinet het plan moet heroverwegen.

 

Veel vragen

 

Het wetsvoorstel roept vele vragen op welke onbeantwoord lijken;

-Is het voorstel BGL niet gewoon een nieuwe benaming voor de VAR webmodule?

-Hoe groot is het daadwerkelijke probleem, Schijnzelfstandigheid?

-Op welke wijze kan schijnzelfstandigheid het beste worden bestreden?

-Kan de Belastingdienst de webbased webmodule zonder issue’s tijdig en correct beschikbaar stellen aan zowel de opdrachtnemers als opdrachtgevers? Het lijkt namelijk een complex ICT project te zijn.

-Wat gaat er gedaan worden met de conclusies en aanbevelingen van het interdepartementaal onderzoek naar de zzp’er en sociale zekerheid, kan er niet beter gewacht worden op de uitkomsten van dit onderzoek om maatregel meer in samenhang van elkaar te kunnen nemen?

Vragen die waarschijnlijk beter beantwoord kunnen worden voordat er een besluit genomen wordt over de invoering van het wetsvoorstel BGL.